Cấp sổ đỏ không đúng đối tượng có bị thu hồi đất không? Cơ quan, tổ chức, cá nhân nào phải chịu trách nhiệm bồi thường khi cấp sổ đỏ sai đối tượng? … Những vấn đề xoay quanh việc cấp sổ đỏ sai đối tượng được chúng tôi giải đáp trong bài viết dưới đây.
Gia đình tôi bắt đầu sử dụng đất vào trước những năm 1945 (thời điểm ông bà nội tôi đang sinh sống, canh tác, sử dụng diện tích đất khoảng 2000 m2). Ranh giới đất của nhà tôi và các nhà xung quanh đều được giữ nguyên kể từ thời điểm ông bà tôi sinh sống.
Chúng tôi đã xây tường rào xung quanh thửa đất của gia đình mình. Thời điểm đó, tôi đang đi làm ở xa nên không theo dõi được tình hình cấp sổ đỏ của gia đình mình.
Trong khi sổ đỏ của gia đình tôi cũng có ghi nhận phần diện tích đất của gia đình mình.
Tôi có đề nghị phía Ủy ban nhân dân cấp xã giải đáp và hướng dẫn tôi cách thức xử lý tình huống này thì được trả lời rằng họ không có liên quan gì, vì sổ không do họ cấp. Nếu gia đình tôi muốn xử lý thì tự mình có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền khác giải quyết cho mình.
Chào bạn, liên quan đến vấn đề cấp sổ đỏ không đúng đối tượng mà bạn đang quan tâm, chúng tôi xin được hỗ trợ giải đáp như sau:
Cấp sổ đỏ không đúng đối tượng, bị thu hồi sổ không?
Trước hết, sổ đỏ được cấp không đúng đối tượng có thể được hiểu rằng người có quyền sử dụng đất hợp pháp đối với thửa đất thì không được cấp sổ đỏ mà người không có quyền sử dụng hợp pháp thì lại được cấp sổ đỏ.
Việc cấp sổ đỏ không đúng đối tượng sử dụng đất (không đúng với người được sử dụng đất hợp pháp) có thể do lỗi từ phía cơ quan Nhà nước, cũng có thể do lỗi từ phía người sử dụng đất.
Căn cứ quy định tại điểm d khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai 2013:
2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:
…
d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai, trừ trường hợp người được cấp Giấy chứng nhận đó đã thực hiện chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.
..
Theo căn cứ trên, suy ra, Nhà nước có quyền thu hồi giấy chứng nhận/sổ đỏ đã cấp nếu việc cấp sổ đỏ là không đúng đối tượng sử dụng đất.
Việc thu hồi sổ đỏ trong trường hợp này được thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 87 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, khoản 56 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP và có thể phát sinh một số trường hợp sau:
Trường hợp 1: Thu hồi sổ đỏ khi cơ quan cấp sổ đỏ tự phát hiện sai sót | Trường hợp 2: Thu hồi sổ đỏ khi người sử dụng đất phát hiện việc cấp sổ đỏ sai đối tượng | Trường hợp 3: Thu hồi sổ đỏ khi cơ quan điều tra, cơ quan thanh tra có văn bản kết luận sổ đỏ đã cấp không đúng đối tượng |
Tại đây, cơ quan cấp sổ đỏ thực hiện các công việc:
| Người sử dụng đất phát hiện có sai sót thực hiện các công việc theo trình tự sau đây:
| Lúc này, cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ xem xét kết luận của cơ quan điều tra, cơ quan thanh tra.
|
Đối chiếu với trường hợp của bạn, việc cấp sổ đỏ cho thửa đất mang tên nhà hàng xóm mà thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình bạn có thể coi là trường hợp sổ đỏ được cấp sai đối tượng.
Gia đình bạn căn cứ quy định pháp luật đất đai, gửi đơn kiến nghị xem xét lại toàn bộ quy trình cấp sổ đỏ, đề nghị thu hồi sổ đỏ đã cấp cho gia đình hàng xóm của bạn tới Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi có đất.
Ngoài đơn yêu cầu thu hồi sổ đỏ, bạn nên chuẩn bị thêm một vài tài liệu sau đây:
Bản trích lục địa chính/hoặc trích đo địa chính đối với thửa đất của mình;
Sổ đỏ/giấy chứng nhận (bản sao) đối với thửa đất của mình;
Giấy tờ nhân thân, sổ hộ khẩu (bản sao);
Biên lai, hóa đơn…chứng minh việc đóng thuế, phí của bạn cho thửa đất;
Trong trường hợp gia đình hàng xóm gây khó dễ, không hợp tác để giải quyết vụ việc, bạn cũng có thể lựa chọn cách giải quyết tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền hoặc yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã hỗ trợ, xử lý.
Như vậy, sổ đỏ được cấp không đúng đối tượng phải được thu hồi theo quy định tại Điều 106 Luật Đất đai 2013.
Nói cách khác, gia đình bạn có quyền gửi đơn yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thu hồi sổ đỏ của gia đình hàng xóm vì cơ quan này đã cấp sổ đỏ không đúng đối tượng.
Ai phải bồi thường khi cấp sổ đỏ sai đối tượng?
Như chúng tôi đã phân tích, căn cứ ở trên, việc cấp sổ đỏ sai đối tượng có thể phát sinh từ một trong những nguyên nhân như:
Do người có tên trên sổ đỏ (sổ đỏ cấp sai đối tượng) đã cố tình gian dối để được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp sổ đỏ cho mình trong khi không có quyền sử dụng đất hợp pháp;
- Trong trường hợp của bạn, việc cấp sổ đỏ sai đối tượng có thể do nhà hàng xóm của bạn cố tình gian dối hoặc chủ động có những hành vi làm thay đổi hồ sơ cấp sổ đỏ. Mục đích của hành vi này là để cơ quan Nhà nước cấp sổ đỏ cho gia đình mình.
Do sự sai sót trong quá trình cấp sổ đỏ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền;
Do nhầm lẫn, in ấn phôi sổ đỏ dẫn đến việc sổ đỏ được cấp sai đối tượng sử dụng đất;
Tùy thuộc từng nguyên nhân dẫn đến hậu quả sổ đỏ cấp sai đối tượng mà trách nhiệm bồi thường thiệt hại cũng khác nhau. Cụ thể:
Việc cấp sổ đỏ sai đối tượng là do lỗi của nhà hàng xóm | Việc cấp sổ đỏ sai đối tượng là do lỗi của phía cơ quan Nhà nước có thẩm quyền |
Nếu thuộc trường hợp này, bạn có quyền thực hiện:
|
Lưu ý: Để việc bồi thường được thực hiện chính xác, bạn cần phải tìm hiểu rõ trách nhiệm, mức độ vi phạm quyền của từng cơ quan Nhà nước trong quá trình cấp sổ. |
Lưu ý: Khi thực hiện khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền, bạn phải tuân thủ trình tự, thủ tục tố tụng luật định. |
Như vậy, để được bồi thường thiệt hại đối với hành vi cấp sổ đỏ sai đối tượng thì bạn cần thu thập thông tin, xác định rõ cá nhân, tổ chức, cơ quan gây thiệt hại.
Sau khi đã xác định được rõ, bạn có quyền khởi kiện hoặc yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức thực hiện việc bồi thường cho mình.