Toàn văn Nghị định 2/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí nhằm siết chặt kỉ cương tài chính áp dụng từ 01/01/2026.
Từ ngày 01/01/2026, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí chính thức bước sang một giai đoạn mới với việc ban hành Nghị định 2/2026/NĐ-CP. Đây được xem là bước đi quyết liệt của Chính phủ nhằm minh bạch hóa nguồn thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Tổng quan Nghị định 2/2026/NĐ-CP
Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, việc quản lý các loại phí và lệ phí không chỉ đơn thuần là thu đúng, thu đủ mà còn là câu chuyện về tính thượng tôn pháp luật. Sự ra đời của Nghị định 2/2026/NĐ-CP thay thế cho các quy định cũ đã lỗi thời, tạo ra một khung pháp lý sắc bén hơn, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác quản lý tài chính công hiện nay.Tải về:
Mở rộng đối tượng và làm rõ hành vi vi phạm
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định mới chính là việc xác định rõ ràng các nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh. Không chỉ dừng lại ở các cá nhân, tổ chức trực tiếp nộp phí, lệ phí, Nghị định còn đặt ra trách nhiệm nặng nề đối với các tổ chức thu phí (như các cơ quan nhà loại, đơn vị sự nghiệp công lập) và những người có thẩm quyền thực thi công vụ.Các hành vi vi phạm bị "điểm mặt chỉ tên" một cách cụ thể hơn, bao gồm:
- Tự ý đặt ra và thu các loại phí, lệ phí nằm ngoài danh mục quy định.
- Thu không đúng mức giá, vi phạm các nguyên tắc về miễn, giảm phí, lệ phí.
- Chậm nộp hoặc gian lận trong việc kê khai nghĩa vụ tài chính.
Việc chi tiết hóa các hành vi này giúp loại bỏ những "khoảng xám" pháp lý, ngăn chặn tình trạng lạm thu hoặc trục lợi chính sách vốn gây bức xúc trong dư luận thời gian qua.
Khung hình phạt: Tính răn đe được nâng cao
Về mức xử phạt, Nghị định thiết lập một hệ thống hình phạt nghiêm khắc. Theo đó, hình thức xử phạt chính bao gồm cảnh cáo và phạt tiền. Đáng chú ý, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân lên đến 50 triệu đồng và đối với tổ chức là 100 triệu đồng.Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của Nghị định 2/2026/NĐ-CP không chỉ nằm ở số tiền phạt mà còn ở các biện pháp khắc phục hậu quả. Theo đó, kẻ vi phạm không chỉ bị phạt tiền mà còn buộc phải nộp lại toàn bộ số tiền đã thu sai vào ngân sách nhà nước hoặc hoàn trả cho người nộp. Đây là "gọng kìm" kép đảm bảo tính công bằng: vừa trừng phạt hành vi sai trái, vừa khôi phục lại trật tự tài chính đã bị xâm phạm.
Thời hiệu xử phạt và phân cấp thẩm quyền
Nghị định quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là 2 năm. Đây là khoảng thời gian đủ dài để các cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, kiểm tra và phát hiện các sai phạm, kể cả những hành vi có tính chất phức tạp, kéo dài.Về thẩm quyền, Nghị định trao quyền rộng rãi nhưng có phân cấp rõ rệt. Từ Chủ tịch UBND các cấp đến lãnh đạo các cơ quan chuyên môn như Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí; cơ quan Thuế; Hải quan; Công an và Thanh tra chuyên ngành. Sự phối hợp đa ngành này đảm bảo rằng không có "vùng cấm" trong việc xử lý các sai phạm về phí và lệ phí.
Tác động sâu rộng đến xã hội
Việc triển khai Nghị định ngay từ ngày đầu năm 2026 gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về việc kiến tạo một môi trường kinh doanh bình đẳng. Đối với người dân và doanh nghiệp, đây là tấm lá chắn bảo vệ họ khỏi tình trạng bị "nhũng nhiễu" bởi các khoản thu không rõ nguồn gốc. Đối với nhà nước, đây là công cụ để quản lý hiệu quả nguồn lực tài chính, tránh thất thoát ngân sách.Sự thay thế các Nghị định trước đây về quản lý giá, phí, lệ phí bằng một văn bản chuyên biệt và cập nhật như Nghị định này là minh chứng cho nỗ lực cải cách hành chính, pháp luật của Chính phủ. Nó đòi hỏi các cơ quan thu phí phải nâng cao tính tự giác, rà soát lại quy trình làm việc để tránh những sai sót không đáng có.
Nghị định 2/2026/NĐ-CP không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật thuần túy, mà là một "thước đo" mới cho tính minh bạch và liêm chính trong quản lý tài chính. Trong thời gian tới, việc phổ biến rộng rãi nội dung Nghị định đến từng cán bộ và người dân sẽ là yếu tố then chốt để các quy định này thực sự đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của quốc gia.
Gọi ngay cho các chuyên viên pháp lý của chúng tôi theo số 
19006192 để được giải đáp, hỗ trợ nếu có vướng mắc về các quy định của pháp luật
