Tải về toàn văn Nghị định 49/2026/NĐ-CP (file word) hướng dẫn Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai mới.
Tổng quan Nghị định 49/2026/NĐ-CP
Ngày 31/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội. Nghị định có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký, được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành Luật Đất đai, qua đó góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.Nghị định này được áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, người sử dụng đất, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và các chủ thể khác có liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Nội dung nghị định tập trung vào nhiều vấn đề then chốt như bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảng giá đất, phân cấp quản lý và các quy định chuyển tiếp.
Quy định cụ thể về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định số 49/2026/NĐ-CP là quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất đối với phần diện tích đất không thỏa thuận được trong các dự án có sử dụng đất. Theo đó, nghị định làm rõ cách xác định diện tích đất đã thỏa thuận thành công, diện tích còn lại không đạt được sự đồng thuận, cũng như số lượng người sử dụng đất phải thực hiện thỏa thuận.Đáng chú ý, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được giao thẩm quyền xem xét, quyết định việc thu hồi phần diện tích đất không thỏa thuận được. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan, đồng thời hạn chế tình trạng đình trệ dự án do vướng mắc trong khâu thỏa thuận với người sử dụng đất.
Tải về:
Làm rõ các trường hợp không được bồi thường về đất
Nghị định 49/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ các trường hợp không được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất. Trong đó, đáng lưu ý là các trường hợp sử dụng đất do lấn chiếm đất công, dù xảy ra trước hay sau ngày 01/07/2014, nhưng không có căn cứ pháp lý hợp lệ đều không thuộc diện được bồi thường.Quy định này góp phần siết chặt kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất đai, đồng thời ngăn chặn tình trạng hợp thức hóa các hành vi vi phạm pháp luật đất đai, bảo đảm công bằng giữa các chủ thể sử dụng đất hợp pháp.
Quy định mới về bảng giá đất và các trường hợp không áp dụng
Liên quan đến bảng giá đất, Nghị định 49/2026/NĐ-CP xác định rõ các trường hợp không áp dụng bảng giá đất, trong đó có các dự án đặc thù như giao đất để thực hiện dự án lấn biển. Bên cạnh đó, nghị định cũng nêu rõ các căn cứ để xây dựng, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất, bao gồm điều kiện tự nhiên, yếu tố kinh tế – xã hội, hạ tầng, cũng như yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai tại từng địa phương.Việc quy định cụ thể các căn cứ xây dựng bảng giá đất được kỳ vọng sẽ giúp giá đất tiệm cận hơn với giá thị trường, hạn chế khiếu nại, tranh chấp và tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai
Một điểm đáng chú ý khác của nghị định là việc tăng cường phân cấp, phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong quản lý đất đai. Theo đó, UBND cấp tỉnh được trao thẩm quyền quyết định nhiều nội dung quan trọng như thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.Việc phân cấp mạnh mẽ hơn được đánh giá là phù hợp với thực tiễn quản lý tại địa phương, giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao tính chủ động, linh hoạt và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý, sử dụng đất đai.
Quy định chuyển tiếp bảo đảm tính ổn định trong quản lý đất đai
Bên cạnh các quy định mới, Nghị định 49/2026/NĐ-CP cũng dành một phần quan trọng để quy định về chuyển tiếp. Các nội dung chuyển tiếp liên quan đến giá đất, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và thủ tục hành chính nhằm bảo đảm sự liên tục, tránh xáo trộn trong quá trình áp dụng pháp luật khi có sự thay đổi về chính sách.Nhìn chung, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP được ban hành kịp thời, góp phần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong thi hành Luật Đất đai, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ hơn cho công tác quản lý và sử dụng đất đai, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Nếu cần giải đáp về các quy định của pháp luật, hãy gọi ngay các chuyên viên pháp lý theo số 
19006192 để được hỗ trợ
