Toàn văn Nghị định 74/2026/NĐ-CP (kèm file word) hoàn thiện cơ chế về quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.
Tổng quan Nghị định 74/2026/NĐ-CP
Ngày 14/03/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 74/2026/NĐ-CP quy định về quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi. Văn bản có hiệu lực kể từ ngày ban hành, được kỳ vọng tạo khung pháp lý đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, bảo vệ và phát triển hệ thống công trình thủy lợi trên cả nước.Nghị định áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy lợi, cơ quan chuyên môn, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, vận hành và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu sử dụng nước ngày càng gia tăng, việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản thủy lợi được xem là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế – xã hội.
Phân loại và phân cấp quản lý tài sản thủy lợi
Theo quy định, tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi được phân loại dựa trên chức năng và cấp quản lý. Các loại tài sản này bao gồm nhiều công trình quan trọng như đập, hồ chứa nước, hệ thống cống, trạm bơm và các hạng mục công trình phụ trợ khác.Việc quản lý các tài sản này được phân cấp rõ ràng giữa trung ương và địa phương. Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ trực tiếp quản lý các công trình quan trọng cấp quốc gia, trong khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm đối với các công trình thuộc phạm vi địa phương.
Cơ chế phân cấp này nhằm nâng cao tính chủ động trong quản lý, đồng thời bảo đảm việc vận hành các công trình thủy lợi phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, từng địa phương.
Tải về
Nguyên tắc quản lý và khai thác tài sản công
Nghị định quy định việc quản lý và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi phải tuân thủ nghiêm các nguyên tắc của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.Theo đó, toàn bộ tài sản phải được thống kê, hạch toán đầy đủ và quản lý chặt chẽ. Công tác bảo trì, bảo dưỡng công trình phải được thực hiện thường xuyên nhằm đảm bảo an toàn vận hành và kéo dài tuổi thọ của tài sản.
Đáng chú ý, đối với các tài sản có liên quan đến yếu tố quốc phòng, an ninh, các quyết định quản lý, sử dụng hoặc khai thác phải có sự thống nhất với Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an.
Quy định này nhằm đảm bảo việc khai thác tài sản không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, đặc biệt đối với các công trình có vị trí chiến lược.
Đa dạng phương thức khai thác tài sản
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc nghị định cho phép áp dụng nhiều phương thức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.Cụ thể, tài sản có thể được khai thác thông qua các hình thức như cơ quan nhà nước trực tiếp tổ chức khai thác, cho thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác hoặc hợp tác đầu tư kinh doanh với các tổ chức, doanh nghiệp.
Đối với các hình thức cho thuê hoặc chuyển nhượng quyền khai thác, nghị định yêu cầu phải thực hiện thông qua đấu giá, đảm bảo công khai, minh bạch và lựa chọn được đơn vị có năng lực phù hợp.
Việc đa dạng hóa phương thức khai thác được kỳ vọng sẽ thu hút nguồn lực xã hội tham gia đầu tư, vận hành công trình thủy lợi, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Quản lý nguồn thu từ khai thác tài sản
Nghị định cũng đặt ra các quy định cụ thể liên quan đến quản lý tài chính từ hoạt động khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.Theo đó, toàn bộ số tiền thu được từ việc khai thác tài sản phải được quản lý và sử dụng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Các khoản thu này cần được hạch toán đầy đủ, công khai và minh bạch.
Bên cạnh đó, các chi phí phục vụ cho hoạt động khai thác, vận hành và bảo trì công trình cũng được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo cân đối tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Việc kiểm soát chặt chẽ dòng tiền từ khai thác tài sản giúp hạn chế thất thoát và tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị quản lý.
Xử lý tài sản trong các trường hợp đặc biệt
Trong quá trình quản lý và khai thác, tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi có thể phát sinh các tình huống cần xử lý như hư hỏng, xuống cấp hoặc không còn nhu cầu sử dụng.Theo quy định, các tài sản này có thể được xử lý thông qua các hình thức như thu hồi, điều chuyển, thanh lý hoặc xử lý theo quy định pháp luật nếu bị mất hoặc bị hủy hoại.
Quy trình xử lý phải tuân thủ nghiêm các quy định hiện hành nhằm đảm bảo không gây thất thoát tài sản công và bảo vệ lợi ích của Nhà nước.
Đây là nội dung quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài sản trong dài hạn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc tái cơ cấu hệ thống công trình thủy lợi.
Xây dựng cơ sở dữ liệu tài sản công
Một điểm nhấn đáng chú ý khác của nghị định là yêu cầu xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi.Theo đó, toàn bộ thông tin liên quan đến tài sản phải được báo cáo đầy đủ và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Cơ sở dữ liệu này do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng và quản lý.
Việc số hóa dữ liệu tài sản được xem là bước tiến quan trọng trong công tác quản lý, giúp các cơ quan chức năng dễ dàng theo dõi, kiểm tra và đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản trên phạm vi toàn quốc.
Đồng thời, hệ thống dữ liệu tập trung cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ công tác hoạch định chính sách trong lĩnh vực thủy lợi.
Tăng cường hiệu quả quản lý tài sản hạ tầng thủy lợi
Việc ban hành Nghị định 74/2026/NĐ-CP đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi tại Việt Nam.Các quy định mới không chỉ làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn mở rộng cơ chế khai thác, tăng cường kiểm soát tài chính và ứng dụng công nghệ trong quản lý tài sản. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, phục vụ tốt hơn cho phát triển nông nghiệp, phòng chống thiên tai và đảm bảo an ninh nguồn nước trong giai đoạn tới.
Gọi ngay cho các chuyên viên pháp lý của chúng tôi theo số 
19006192 để được giải đáp, hỗ trợ nếu có vướng mắc về các quy định của pháp luật
