Tổng đài trực tuyến 19006192
Đặt câu hỏi tư vấn 
TCVN 5508:2009 Không khí vùng làm việc-Yêu cầu về điều kiện vi khí hậu và phương pháp đo
Thuộc tính văn bản
Cơ quan ban hành: Bộ Khoa học và Công nghệ Số công báo: Đang cập nhật Số hiệu: TCVN 5508:2009 Ngày đăng công báo: Đang cập nhật Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam Người ký: Ngày ban hành: Hết hiệu lực: Đang cập nhật Áp dụng: 01/01/2009 Tình trạng hiệu lực: Còn Hiệu lực Lĩnh vực: Lao động-Tiền lương, Tài nguyên-Môi trường TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 5508:2009
KHÔNG KHÍ VÙNG LÀM VIỆC - YÊU CẦU VỀ ĐIỀU KIỆN VI KHÍ HẬU VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐO
Workplace air - Microclimate requirements and method for measurement
Lời nói đầu
TCVN 5508 : 2009 thay thế TCVN 5508 : 1991.
TCVN 5508 : 2009 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 146 Chất lượng không khí biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố
KHÔNG KHÍ VÙNG LÀM VIỆC - YÊU CẦU VỀ ĐIỀU KIỆN VI KHÍ HẬU VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐO
Workplace air - Microclimate requirements and method for measurement
1. Phạm vi áp dụng
1.1. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu điều kiện vi khí hậu và cường độ bức xạ nhiệt áp dụng cho nơi làm việc, có chú ý đến mức độ nặng nhọc của công việc.
1.2. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho những nơi làm việc ngoài trời, các công trường xây dựng, trong hầm mỏ, phương tiện giao thông, kho chứa sản phẩm, nhà lạnh.
2. Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 7112 : 2002 (ISO 7243 : 1989), Ecgônômi - Môi trường nóng - Đánh giá stress nhiệt đối với người lao động bằng chỉ số WBGT (nhiệt độ cầu ướt).
3. Thuật ngữ và định nghĩa
Trong tiêu chuẩn này, áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:
3.1. Vi khí hậu nơi làm việc (microclimate in workplace air)
Điều kiện khí tượng của môi trường nơi làm việc, gồm sự tác động tổng hợp của các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ chuyển động của không khí và nhiệt độ của các bề mặt vật dụng và thiết bị xung quanh tới người lao động.
3.2. Nhiệt độ cầu ướt (wet bulb globe temperature - WBGT)
Chỉ số thực nghiệm thể hiện sự căng thẳng (stress) nhiệt mà một cá thể phải tiếp xúc.
CHÚ THÍCH: Nhiệt độ cầu ướt WBGT còn được gọi là nhiệt độ tam cầu.
[Theo TCVN 7112 : 2002]
4. Yêu cầu điều kiện vi khí hậu
4.1. Yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ chuyển động không khí, cường độ bức xạ nhiệt nơi làm việc được quy định ở Bảng 1.
4.2. Đối với vùng miền có khí hậu nóng, độ ẩm cao thì tốc độ gió, tốc độ chuyển động không khí ở nơi làm việc có thể tăng đến 2 m/s. Ở những nơi sản xuất trong điều kiện nóng, nhiệt độ tối đa không được quá 37°C.
4.3. Chênh lệch nhiệt độ theo độ cao vị trí làm việc không quá 3°C. Chênh lệch nhiệt độ theo chiều ngang của vùng làm việc không quá 4 °C đối với lao động nhẹ, không quá 5 °C đối với lao động trung bình và không quá 60C đối với lao động nặng.
Bảng 1 - Yêu cầu điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ chuyển động không khí và cường độ bức xạ nhiệt ở nơi làm việc
Loại lao động
Khoảng nhiệt độ không khí,
(oC)
Độ ẩm không khí, (%)
Tốc độ chuyển động không khí, (m/s)
Cường độ bức xạ nhiệt theo diện tích tiếp xúc,
W/m2
Nhẹ
20 đến 34
40 đến 80
0,1 đến 1,5
35 khi tiếp xúc trên 50% diện tích cơ thể người
70 khi tiếp xúc trên 25% đến 50% diện tích cơ thể người
100 khi tiếp xúc dưới 25% diện tích cơ thể người
Trung bình
18 đến 32
40 đến 80
0,2 đến 1,5
Nặng
16 đến 30
40 đến 80
0,3 đến 1,5
4.4. Yêu cầu về điều kiện vi khí hậu theo nhiệt độ cầu ướt (WBGT) được nêu trong Bảng 2.
4.5. Để đảm bảo điều kiện làm việc tốt, nên tham khảo các giá trị vi khí hậu thích hợp trong cơ sở sản xuất được nêu trong Phụ lục A
Bảng 2 - Mức giới hạn cho phép theo nhiệt độ cầu ướt (WBGT)*
Đơn vị tính: độ Celcius (oC)
Loại lao động
Nhẹ
Trung bình
Nặng
Lao động liên tục
30,0
26,7
25,0
75% lao động, 25% nghỉ
30,6
28,0
25,9
50% lao động, 50% nghỉ
31,4
29,4
27,9
25% lao động, 75% nghỉ
32,2
31,4
30,0
CHÚ THÍCH:
* Mức giới hạn cho phép theo WBGT lấy theo qui định của Tổ chức lao động quốc tế (ILO)
5. Phương pháp đo
5.1. Qui định chung
5.1.1. Việc đo các thông số vi khí hậu cần tiến hành vào cả hai mùa, ba ca, lúc bình thường và khi căng thẳng đối với người lao dộng có mặt tại vị trí làm việc trong ca làm việc.
5.1.2. Nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ chuyển động không khí đo ở độ cao 1,0 m cách mặt sàn đối với lao động ngồi và 1,5 m đối với lao động đứng, đi lại. Việc đo đạc cần tiến hành đồng thời cả hai vị trí cố định và không cố định.
5.1.3. Khi số lượng công nhân đông và trong cơ sở sản xuất không có các nguồn nhiệt nóng, lạnh, ẩm ướt lớn thì các điểm đo vi khí hậu là như nhau và theo Bảng 3.
Bảng 3 - Qui định số điểm đo theo diện tích cơ sở sản xuất
Diện tích cơ sở sản xuất, m2
Số điểm đo
Dưới 100
4
100 đến 400
8
Trên 400
Xác định theo khoảng cách giữa các vị trí làm việc không vượt quá 10m
5.1.4. Để xác định mức chênh lệch nhiệt độ không khí, tốc độ chuyển động không khí theo chiều ngang vị trí làm việc, cần phải đo ở độ cao 0,1 m; 1,0 m và 1,5 m cách sàn nhà hoặc mặt bằng sản xuất. Đo cường độ bức xạ nhiệt nơi sản xuất phải phù hợp với yêu cầu nêu trong Bảng 1.
5.1.5. Để đo nhiệt độ các bề mặt bao che (tường, nền, trần, phông, rèm, màn) và bề mặt các thiết bị máy móc kỹ thuật, cần phải tiến hành ở các vị trí làm việc cố định và không cố định.
5.2. Dụng cụ
Dụng cụ dùng để đo các thông số nhiệt độ và độ ẩm không khí, tốc độ chuyển động không khí, nhiệt độ bức xạ, nhiệt độ bề mặt các vật bao che hoặc bề mặt các trang thiết bị cần phải đảm bảo độ chính xác nêu trong Bảng 4 và phải được kiểm định định kỳ mỗi năm một lần hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất dụng cụ đo.
Bảng 4 - Sai số cho phép của dụng cụ đo các điều kiện vi khí hậu
Thông số
Khoảng đo
Sai số cho phép
Nhiệt độ không khí, đo bằng nhiệt kế bầu khô (oC)
Từ 0 đến 50
± 0,2
Nhiệt độ không khí, đo bằng nhiệt kế bầu ướt (oC)
Từ 0 đến 50
± 0,2
Nhiệt độ bề mặt (oC)
Từ 0 đến 50
± 0,5
Độ ẩm không khí tương đối (%)
Từ 10 đến 90
± 1
Tốc độ chuyển động không khí (m/s)
Từ 0 đến 5
± 0,1
Trên 5
± 0,5
Cường độ bức xạ nhiệt độ (W/m2)
Từ 10 đến 350
± 0,5
Trên 350
± 5,0
5.3. Phương pháp đo
5.3.1. Phương pháp xác định nhiệt độ không khí
Đo bằng nhiệt kế thủy ngân hoặc nhiệt kế điện tử hiện số. Khi đo nhiệt độ cần tránh các tia bức xạ của mặt trời.
Nếu dùng ẩm kế Asmann thì lấy chỉ số của nhiệt kế khô. Đo nhiệt độ ở nhiều điểm, lấy kết quả trung bình. Khi đo, treo nhiệt kế vào nơi nghiên cứu từ 5 min đến 10 min cho nhiệt độ ổn định rồi mới ghi nhiệt độ.
Với nhiệt kế điện tử, cần hướng đầu đo vào nguồn nhiệt, để trong 1 min rồi đọc kết quả. Cũng có thể dùng các thiết bị có thể ghi liên tục nhiệt độ không khí theo ngày, tuần.
5.3.2. Phương pháp xác định độ ẩm không khí
Đo độ ẩm tương đối bằng máy Asmann hoặc ẩm kế. Khi sử dụng, bơm nước vào bầu nhiệt kế ướt, lên giây cót cánh quạt, treo vào nơi quy định, mở chốt cho cánh quạt chạy, sau 3 min đến 5 min ghi trị số của hai nhiệt kế. Tính kết quả dựa vào nhiệt độ của nhiệt kế ướt và hiệu số giữa hai nhiệt độ khô và ướt, tra bảng tính sẵn để có được độ ẩm tương đối (xem Phụ lục B). Khi có gió mạnh trên 3 m/s cần lắp thêm bộ phận chắn gió vào chỗ cánh quạt, không đặt ẩm kế gần các nguồn nhiệt và ẩm.
Nếu đo độ ẩm bằng máy đo điện tử hiện số thì lấy đầu đo của máy ra để 1 min, sau đó mới đọc kết quả.
5.3.3. Phương pháp xác định tốc độ chuyển động của không khí
Đo bằng máy đo điện tử hiện số: lấy đầu đo ra xác định hướng gió, để 1 min sau đó lấy giá trị trung bình.
Đo tốc độ chuyển động của không khí bằng máy đo gió cầm tay: trước khi đo, ghi chỉ số của tất cả các kim, để máy gió quay tự do từ 1 min đến 2 min, sau đó mở chốt máy và bấm giây đồng hồ. Sau khi chạy được 100 s thì hãm chốt máy gió. Tính kết quả, ghi số chỉ của các kim và chia cho thời gian đo để tính được tốc độ chuyển động của không khí.
5.3.4. Xác định cường độ nhiệt bức xạ
Dùng nhiệt kế cầu đen điện tử hiện số (trong bộ nhiệt tam cầu): đặt quả cầu vào điểm định đo cách sàn 1,5 m, ghi kết quả sau 5 min đến 10 min.
5.3.5. Phương pháp đánh giá tổng hợp điều kiện vi khí hậu
5.3.5.1. Nhiệt độ hiệu dụng
Cùng với việc xác định riêng biệt từng yếu tố vi khí hậu, khi đánh giá điều kiện vi khí hậu còn dùng đai lượng chung gồm bốn yếu tố (nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ chuyển động của không khí, nhiệt kế cầu) gọi là nhiệt độ tổng hợp hoặc ba yếu tố gọi là nhiệt độ hiệu dụng. Dùng nhiệt kế thủy ngân để đo nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu ướt) và nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu khô). Từ các kết quả đo nhiệt độ thu được, tính nhiệt độ hiệu dụng theo công thức (1):
THd = 0,5 (T0k + T°ư) - 1,94 (1)
Trong đó
THd là nhiệt độ hiệu dụng, (°C);
T°ư là nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu ướt), (°C);
Tok là nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu khô), (°C);
V là vận tốc gió (m/s)
Nhiệt độ hiệu dụng dùng để đánh giá ảnh hưởng phối hợp của nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ chuyển động của không khí. Phương pháp đánh giá nhiệt độ hiệu dụng là phương pháp sinh lý, dựa trên các chỉ tiêu về sinh lý và cảm giác chủ quan của con người. Phạm vi nhiệt độ hiệu dụng nằm trong khoảng từ 0oC đến 48°C, tốc độ chuyển động không khí từ 0 m/s đến 3,5 m/s.
5.3.5.2. Nhiệt độ cầu ướt WBGT
Nhiệt độ cầu ướt WBGT (hay gọi là nhiệt độ tam cầu) được tính theo công thức sau:
- Có ánh nắng mặt trời: T°WBGT = 0,7 Toư + 0,2 T°c + 0,1 Tok (2)
- Không có ánh nắng mặt trời: T°WBGT = 0,7 T°ư + 0,3T°c (3)
Trong đó:
Toư là nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu ướt), °C;
Tok là nhiệt độ không khí (nhiệt kế bầu khô), °C;
Toc là nhiệt độ cầu đen, °C.
Ngoài ra cũng có thể dùng các biểu đồ để đánh giá vi khí hậu.
PHỤ LỤC A
(Tham khảo)
ĐIỀU KIỆN VI KHÍ HẬU THÍCH HỢP TRONG CƠ SỞ SẢN XUẤT
A.1. Điều kiện vi khí hậu được coi là thích hợp, không gây cảm giác khó chịu về nhiệt được giới thiệu như trong bảng A.1 [4]:
Bảng A.1 - Điều kiện vi khí hậu thích hợp trong cơ sở sản xuất
Thời gian (mùa)
Loại công việc
Nhiệt độ không khí
(oC)
Độ ẩm không khí
(%)
Tốc độ gió
(m/s)
Tối ưu
Cho phép
Tối ưu
Cho phép
Tối ưu
Cho phép
Tối thiểu
Tối đa
Lạnh
Nhẹ
Trung bình
Nặng
24
22
20
20
18
16
28
26
24
50 đến 70
40 đến 80
0,1
0,2
0,3
0,2
0,4
0,5
Nóng
Nhẹ
Trung bình
Nặng
28
26
24
24
22
20
34
32
30
50 đến 70
40 đến 80
0,5
1,5
A.2. Trường hợp làm việc trong cabin, trạm điều hành và các cơ sở khác mà công việc thực hiện gây ra căng thẳng thần kinh tâm lý, cần đảm bảo giá trị nhiệt độ trong khoảng từ 24°C đến 26°C, độ ẩm dưới 80 %, tốc độ chuyển động của không khí 0,5 m/s.
PHỤ LỤC B
(Tham khảo)
Bảng B.1 - Bảng tra kết quả độ ẩm tương đối theo ẩm kế Assmann
Δt
Tư
0
0,5
1,0
1,5
2,0
2,5
3,0
3,5
4,0
4,5
5,0
5,5
40
100
97
94
91
88
86
83
81
78
76
73
71
39
100
97
94
91
88
85
83
80
78
75
73
71
38
100
97
94
91
88
85
83
80
78
75
73
71
37
100
97
94
91
88
85
82
80
77
75
72
70
36
100
97
94
91
88
85
82
79
77
74
72
70
35
100
97
94
90
87
85
82
79
77
74
72
69
34
100
97
93
90
87
84
82
79
76
74
71
69
33
100
97
93
90
87
84
81
79
76
73
71
68
32
100
97
93
90
87
84
81
78
76
73
70
68
31
100
96
93
90
87
84
81
78
75
73
70
68
30
100
96
93
90
86
83
80
77
75
72
69
67
29
100
96
93
89
86
83
80
77
75
72
69
66
28
100
96
93
89
86
83
80
77
74
71
68
66
27
100
96
93
89
86
82
79
76
74
71
68
65
26
100
96
92
89
85
82
79
76
73
70
67
65
25
100
96
92
88
85
82
78
75
73
69
67
64
24
100
96
92
88
85
81
78
75
72
69
66
63
23
100
96
92
88
84
81
78
74
72
68
65
63
22
100
96
92
88
84
81
77
74
71
68
65
62
21
100
96
92
88
84
80
77
73
71
67
64
61
20
100
96
91
87
83
80
76
73
70
66
63
60
19
100
95
91
87
83
79
76
72
69
65
62
59
18
100
95
91
87
83
79
75
71
69
65
62
59
17
100
95
91
86
82
78
74
71
68
64
61
58
16
100
95
90
86
82
78
74
70
67
63
60
57
15
100
95
90
85
81
77
73
69
66
62
59
55
14
100
95
90
85
81
76
72
68
65
61
57
54
13
100
95
90
85
80
76
71
67
64
60
56
53
12
100
94
89
84
79
75
70
66
63
59
55
52
11
100
94
89
84
79
74
69
65
62
57
54
50
10
100
94
88
83
78
73
68
64
61
56
52
49
9
100
94
88
82
77
72
67
63
60
55
51
47
8
100
94
88
82
76
71
66
62
59
53
49
46
7
100
93
87
81
76
70
65
60
57
52
48
44
6
100
93
87
81
75
69
64
59
56
50
46
42
5
100
93
87
80
74
68
63
57
54
48
44
40
40
69
67
65
64
61
60
58
56
54
52
51
50
39
69
67
65
63
61
59
57
56
54
52
51
50
38
68
66
64
62
60
59
57
55
54
51
50
49
37
68
66
64
62
60
58
56
55
53
51
50
49
36
68
65
63
61
59
58
56
54
53
50
49
48
35
67
65
63
61
59
57
55
53
52
50
48
47
34
67
64
62
60
58
56
55
53
51
49
47
46
33
66
64
62
60
58
56
54
52
50
49
47
46
32
66
63
61
59
57
55
53
52
50
48
46
45
31
65
63
61
59
57
55
53
51
49
47
46
44
30
65
62
60
58
56
54
52
50
48
47
45
43
29
64
62
60
57
55
53
51
49
48
46
44
43
28
63
61
59
57
55
53
51
49
47
45
43
42
27
63
60
58
56
54
52
50
48
46
44
43
41
26
62
60
57
55
53
51
49
47
45
44
42
40
25
62
59
57
54
52
50
48
46
44
43
41
39
24
61
58
56
54
51
49
47
45
43
42
40
38
23
60
58
55
53
51
48
46
44
42
41
39
37
22
59
57
54
52
50
47
45
43
41
40
38
36
21
58
56
53
51
49
46
44
42
40
39
37
35
20
58
55
52
50
48
45
43
41
39
37
36
33
19
57
54
51
49
47
44
42
40
38
36
34
32
18
56
53
50
48
45
43
41
39
37
35
33
31
17
55
52
49
47
44
42
40
38
36
34
32
30
16
54
51
48
45
43
41
38
36
34
32
30
29
15
52
50
47
44
42
39
37
35
33
31
29
27
14
51
48
45
43
40
38
37
33
31
29
27
25
13
50
47
44
41
39
36
34
32
29
27
25
24
12
48
45
42
40
37
35
32
30
28
26
22
22
11
47
44
41
38
35
33
30
28
26
24
20
20
10
45
42
39
36
33
31
28
26
24
22
19
18
9
44
40
37
34
32
29
26
24
22
20
18
16
8
42
39
35
32
29
27
24
22
19
17
15
13
7
40
37
33
30
27
24
22
19
17
15
13
11
6
38
34
31
28
25
22
19
17
15
12
10
8
5
36
32
29
25
22
19
17
14
12
10
7
5
CHÚ THÍCH:
Tư là nhiệt độ ướt;
Δt là chênh lệch giữa nhiệt độ khô và nhiệt độ ướt
THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] TCVN 7321: 2003 (ISO 7933: 1989) Ecgônômi - Môi trường nóng - Xác định bằng phân tích và diễn giải stress nhiệt thông qua tính lượng mồ hôi cần thiết,
[2] TCVN 7438 : 2004 (ISO 7730: 1994) Ecgônômi - Môi trường nhiệt ôn hoà. Xác định các chỉ số PMV, PPD và đặc trưng của điều kiện tiện nghi nhiệt;
[3] TCVN 7439: 200-1 (ISO 9886: 1992) Ecgônômi - Đánh giá căng thẳng nhiệt bằng phép đo các thông số sinh lý;
[4] TCVN 7489: 2005 (ISO 10551: 1995) Ecgônômi - Ecgônômi môi trường nhiệt - Đánh giá ảnh hưởng của môi trường nhiệt bằng thang đánh giá chủ quan.
[5] Vấn đề vi khí hậu công nghiệp. Vệ sinh lao động và Bệnh nghề nghiệp, trang 14 đến 17, 1987 (Bản tiếng Nga) Sakhbazian G.X; Sleifman F. M. Vệ sinh vi khí hậu cơ sở sản xuất, 1987 (bản tiếng Nga);
[6] Phoon W.O Manual on occupational health and safely. NSFC Singapore 1990;
[7] John.E. Mutchler, C.I.H. Heat Stress: its efects, measurment and control. CDC (NIOSH).VS 1991, P 37-65;
[8] Từ Hữu Thiêm (1999). Môi trường vi khí hậu. Báo cáo Đề tài NCKH “Nghiên cứu hiện trạng môi trường”, Viện YHLĐ và VSMT 1999.
Không có văn bản liên quan.
Văn bản đang xem
TCVN 5508:2009 Không khí vùng làm việc-Yêu cầu về điều kiện vi khí hậu và phương pháp đo
In lược đồCơ quan ban hành: Bộ Khoa học và Công nghệ Số hiệu: TCVN 5508:2009 Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam Năm ban hành: 0 Hiệu lực: 01/01/2009 Lĩnh vực: Lao động-Tiền lương, Tài nguyên-Môi trường Người ký: Ngày hết hiệu lực: Đang cập nhật Tình trạng: Còn Hiệu lực Tải văn bản tiếng Việt
File văn bản tiếng Việt đang được cập nhật, Quý khách vui lòng quay lại sau!