Giải đáp pháp luật trực tuyến
Thứ Tư, 22/06/2022

Nhà nước là gì? Nhà nước có nguồn gốc thế nào?

Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm ổn định cho sự phát triển và tăng trưởng kinh tế, thể hiện sự hài hòa giữa các mối quan hệ xã hội… Vậy nhà nước là gì?

Mục lục bài viết
  • Nhà nước là gì?
  • Bộ máy nhà nước là gì?
  • Nguồn gốc nhà nước là gì?
  • Cơ quan nhà nước là gì?

Nhà nước là gì?

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái niệm Nhà nước và mỗi cách tiếp cận sẽ có một khái niệm mang ý nghĩa riêng cũng như phục vụ mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu riêng.

Ăngghen khi nghiên cứu về nguồn gốc của nhà nước đã cho rằng, Nhà nước là sản phẩm của xã hội đã phát triển đến giai đoạn nhất định, khi xã hội đã phân chia thành giai cấp và mâu thuẫn giai cấp không thể giải quyết. Nhà nước có vai trò làm giảm bớt và ổn định các xung đột giai cấp.

Còn theo Lênin thì Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác.

I. Kant lại tiếp cận nhà nước từ quan niệm về pháp luật và trật tự pháp luật, ông cho rằng: Nhà nước là sự liên kết của nhiều người phục tùng pháp luật.

Nhà nước bao gồm những người không tham gia trực tiếp vào hoạt động sản xuất àm Nhà nước được tổ chức ra để quản lí xã hội, điều hành mọi hoạt động của xã hội.

Sự ra đời, tồn tại của nhà nước trong đời sống xã hội là tất yếu trước nhu cầu phối hợp hoạt động chung, duy trì trật tự chung, phòng chống ngoại xâm, thiên tai, bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng. Nhà nước được xem như cơ quan quyền lực tối cao của xã hội nhưng lại bị chi phối bởi những kẻ mạnh, lực lượng này dùng nhà nước vừa thực hiện việc điều hành các hoạt động chung của xã hội, vừa làm lợi riêng cho giai cấp mình.

Như vậy Nhà nước có thể hiểu là Nhà nước:

- Là tổ chức quyền lực, chính trị của xã hội có giai cấp

 - Phân bố dân cư theo đơn vị hành chính - lãnh thổ

- Có bộ máy quyền lực công

- Có chủ quyền trong phạm vi lãnh thổ đất nước mình

- Có quyền quy định các loại thuế bắt buộc đối với các cá nhân, tổ chức trong xã hội.

nha nuoc la gi

Bộ máy nhà nước là gì?

Bộ máy nhà nước là hệ thống các cơ quan Nhà nước từ trung ương đến địa phương hợp thành hệ thống được tổ chức, hoạt động theo những nguyên tắc thống nhất, tạo thành cơ chế đồng bộ nhằm thực hiện nhiệm vụ, chức năng của Nhà nước.

Bộ máy Nhà nước gồm các cơ quan như:

- Hệ thống cơ quan Nhà nước cấp trung ương gồm: Quốc hội, Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ, TAND tối cao, VKSND tối cao.

Quốc hội được coi là cơ quan quyền lực cao nhất trong nhà nước có quyền quyết định các vấn đề quan trọng, là cơ quan lập pháp.

- Cơ quan nhà nước ở địa phương thì gồm: Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân các cấp, Viện kiểm sát nhân dân các cấp.

Bộ máy Nhà nước được Nhà nước trao quyền để thay mặt nhà nước giải quyết các công việc. Chức năng của bộ máy nhà nước cũng được xác định dựa trên chức năng của Nhà nước và có hai chức năng chính là đối nội và đối ngoại.

Nguồn gốc nhà nước là gì?

Nhà nước ra đời từ khi xã hội phân chia giai cấp. Do xã hội nguyên thủy không có phân chia giai cấp, nên trong xã hội nguyên thủy không có Nhà nước.

Đã có 4 kiểu Nhà nước được hình thành:

1. Nhà nước chủ nô

2. Nhà nước phong kiến

3. Nhà nước tư sản

4. Nhà nước vô sản (còn gọi là Nhà nước xã hội chủ nghĩa)

Nguồn gốc nhà nước được hình thành từ các yếu tố khác nhau theo các quan điểm khác nhau.

- Học thuyết tôn giáo, thần quyền (Thiên Chúa giáo, Nho giáo,…) cho rằng Nhà nước ra đời là do ý muốn của thượng đế và người làm vua của một nước là người do thượng đế lựa chọn.

- Học thuyết gia trưởng lại cho rằng Nhà nước ra đời là do sự hình thành, phát triển của gia đình. Mỗi gia đình sẽ có 01 người đứng đầu - người đó là gia trưởng, mỗi dòng tộc có 01 người đứng đầu - người đó là tộc trưởng.

- Học thuyết khế ước xã hội: Nhà nước ra đời do việc những người cùng nhau ký kết tạo nên một thỏa thuận/khế ước, để tất cả cùng sinh sống, hoạt động trong khuôn khổ đó.

Theo học thuyết Mác - Lênin thì nguồn gốc ra đời của Nhà nước gắn liền với sự phát triển của kinh tế, xã hội. Nhà nước ra đời trước nhu cầu cần một tổ chức quyền lực đặc biệt đủ mạnh để điều hòa các mối quan hệ trong xã hội khi có sự xung đột và đầu tranh giai cấp ngày càng gay gắt, quyết liệt. Nhà nước sẽ có nhiệm vụ điều tiết xã hội, bảo vệ các lợi ích chung trong xã hội.

Cơ quan nhà nước là gì?

Cơ quan nhà nước là bộ phận cấu thành của Bộ máy nhà nước, được thành lập và có thẩm quyền theo quy định của pháp luật với mục đích nhằm thực hiện nhiệm vụ và chức năng của Nhà nước.

Mỗi cơ quan nhà nước có số lượng người nhất định, có thể gồm 01 người (Nguyên thủ quốc gia ở nhiều nước) hoặc 01 nhóm người (Quốc hội, Chính phủ…).

- Tổ chức, hoạt động của cơ quan Nhà nước do pháp luật quỵ định về vị trí, tính chất, nhiệm vụ, vai trò, con đường hình thành, cơ cấu tổ chức, nội dung, hình thức, phương pháp hoạt động…

- Mỗi cơ quan Nhà nước có những chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn riêng được pháp luật quy định.

Ví dụ: Quốc hội có chức năng lập pháp, quyết định những vai trò quan trọng của đất nước, Tòa án có chức năng xét xử các vụ án.

Cơ quan nhà nước có quyền:

+ Ban hành các quyết định nhất định dưới dạng quy tắc xử sự chung hoặc quyết định cá biệt và là những quyết định có giá trị bắt buộc mỗi cá nhân, tổ chức liên quan phải tôn trọng hoặc thực hiện.

+ Yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện nghiêm các quyết định cơ quan có thẩm quyền ban hành

+ Kiểm tra, giám sát việc thực hiện và sửa đổi, bổ sung/thay thế các quyết định đó

+ Sử dụng các biện pháp cần thiết, bao gồm cả biện pháp cưỡng chế Nhà nước để bảo đảm thực hiện các quyết định đó.

HieuLuat vừa giải đáp thông tin cho Nhà nước là gì? Nếu còn thắc mắc, vui lòng liên hệ  19006199 để được hỗ trợ.

Có thể bạn quan tâm